Galata Kulesi: Aramızdaki en kıdemli derbeder.

 

İstanbul’un siluetine baktığınızda gözünüz mutlaka ona takılır. Göğe doğru dimdik uzanan, yüzyılların yükünü omuzlarında taşıyan o silindir gövde… Galata Kulesi, sadece bir yapı değil; şehrin hafızası, yarası ve gururudur.

İncir Reçeli 2 filminde Galata Kulesi’nden şöyle bahsedilir:

“-Neye içiyoruz?

-Aramızdaki en kıdemli derbedere

1500 yıl önce gemiciler için Fener kulesi olarak yapılmış. sonra başka biri eline geçirmiş, esirler için zindan yapılmış. Esirler bırakmış kendini gövdesinden, O içine atmış.

Başka biri yangın kulesi yapmış. Yangın habercisiyken 2 kez cayır cayır yanmış, yine yıkılmamış.

Biri gelmiş rasathane yapmış. Deprem habercisiyken 2  deprem görmüş yara almış, yıkılmamış.

Bir fırtına çıkmış kubbesi uçmuş.

Beş savaş görmüş, 15 yara almış, yıkılmamış.

Şimdi O’nun yanında başka bişeye içilirse söyle ona içelim.”

Bu satırlar, Galata Kulesi’ni tek bir tanımla özetler: Kıdemli bir derbeder. Çok görmüş, çok yanmış, çok yara almış ama yıkılmamış.

Fenerden Rasathaneye Uzanan Yol

Yaklaşık 1500 yıl önce gemicilere yol göstermek için bir fener kulesi olarak yükselir. Denizciler için bir umut ışığıdır. Zamanla zindana dönüşür, sonra yangın kulesi olur. İstanbul’un alev alev yandığı gecelerde habercidir. İki kez yanar ama ayakta kalır.

Bir dönem rasathane olarak kullanılır. Gökyüzünü izler, yıldızları gözlemler. Depremler görür, fırtınalar atlatır, kubbesi uçar… Beş savaş geçirir, bedeninde izler taşır. Ama hiçbir zaman tamamen yıkılmaz.

Belki de onu özel yapan tam olarak budur: Dayanıklılığı.

Aşık İki Kule

Galata Kulesi’nin tarihi kadar güçlü efsaneleri de vardır. En bilineni, Galata Kulesi ile Kız Kulesi’nin aşkıdır.

Boğaz aralarındadır; mesafe kaderleri gibidir. Birbirlerine bakar ama kavuşamazlar. Gün geçtikçe özlemlerinin arttığı söylenir.

Hezarfen Ahmet Çelebi’nin Galata Kulesi’nden yaptığı uçuş bu efsaneyi daha da büyütür. Rivayete göre Çelebi, Galata Kulesi’nin yüzyıllar boyunca biriktirdiği aşk mektuplarını yanına alarak Kız Kulesi’ne ulaştırır. Mektupları alan Kız Kulesi’nin gün geçtikçe daha da güzelleştiğine inanılır. Bu iki kule, aşklarının karşılıksız olmadığını anlayarak zamana meydan okumaya devam eder.

Kaderin Kulesi

Bir başka efsaneye göre bir kadın ve bir erkek Galata Kulesi’ne ilk kez birlikte çıkarsa kader onları evlilikle birleştirir. Ancak içlerinden biri daha önce kuleye tek başına çıktıysa bu büyü bozulur.

Hatta derler ki kaderlerinde birlikte olmak yoksa mutlaka bir engel çıkar. Bir aksilik olur, plan iptal olur, bir şey ters gider. Sanki kule, gerçek aşkı ayırt eder.

İstanbul’un Hafızası

Galata Kulesi’ne çıktığınızda İstanbul ayaklarınızın altına serilir. Rüzgâr yüzünüze çarpar, martılar gökyüzünde süzülür. Taşlarına dokunduğunuzda geçmişin izlerini hissedersiniz.

Yangınlar, depremler, savaşlar, aşklar…

Hepsini görmüş bir kule durur karşınızda.

Ve belki de bu yüzden, onun yanında kadeh kaldırılacak en anlamlı şey yine onun kendisidir. Çünkü Galata Kulesi, İstanbul’un en kıdemli derbederidir.